Bản Đồ Vũ Trụ Chung
Bát quái (八卦, bāguà — nghĩa đen là "tám biểu tượng") là một sơ đồ hình bát giác thể hiện các lực cơ bản của vũ trụ. Mỗi vị trí trong tám vị trí này chứa một quẻ — một chồng ba đường, có thể liền (dương) hoặc đứt (âm) — tượng trưng cho một lực tự nhiên cụ thể. Độc giả cũng thích bài Gương Bát Quái: Công Cụ Phong Thủy Bị Hiểu Lầm Nhiều Nhất.
Bát quái không chỉ là một công cụ phong thủy. Nó là nền tảng của tư duy vũ trụ Trung Hoa — một khuôn khổ để hiểu cách vũ trụ được tổ chức và các lực lượng bên trong tương tác với nhau.
Tám Quẻ
Mỗi quẻ có nhiều liên hệ khác nhau:
Càn (乾) ☰ — Trời, cha, tây bắc, lực sáng tạo, kim loại. Ba đường liền. Đại diện cho năng lượng dương thuần khiết — tích cực, khởi xướng, mạnh mẽ.
Khôn (坤) ☷ — Đất, mẹ, tây nam, lực tiếp nhận, thổ. Ba đường đứt. Đại diện cho năng lượng âm thuần khiết — thụ động, nuôi dưỡng, hỗ trợ.
Trấn (震) ☳ — Sấm, con trai cả, đông, lực kích thích, mộc. Sự chuyển động và khởi xướng.
Tốn (巽) ☴ — Gió, con gái cả, đông nam, lực thâm nhập nhẹ nhàng, mộc. Ảnh hưởng từ từ, dần dần.
Khảm (坎) ☵ — Nước, con trai giữa, bắc, nguy hiểm và thâm sâu, thủy. Sâu kín và thử thách.
Ly (离) ☲ — Lửa, con gái giữa, nam, sự rõ ràng và gắn bó, hỏa. Chiếu sáng và nhận thức.
Cấn (艮) ☶ — Núi, con trai út, đông bắc, tĩnh lặng, thổ. Sự ổn định và thiền định.
Đoài (兑) ☱ — Hồ, con gái út, tây, vui vẻ, kim loại. Niềm vui và giao tiếp.
Hai Bố Cục
Bát quái có hai bố cục tiêu chuẩn:
Tiên Thiên Bát Quái (先天八卦) — Gán cho vua huyền thoại Phục Hy. Đại diện cho trạng thái nguyên thủy, lý tưởng của vũ trụ. Trời và Đất đối lập nhau. Lửa và Nước đối lập nhau. Bố cục cân bằng và đối xứng.
Hậu Thiên Bát Quái (后天八卦) — Gán cho Văn Vương nhà Chu. Đại diện cho trạng thái thực tế, động của vũ trụ. Các quẻ được xếp theo chu kỳ mùa và luồng năng lượng tự nhiên. Đây là bố cục được dùng trong thực hành phong thủy.
Ứng Dụng Phong Thủy
Trong phong thủy, bát quái được phủ lên mặt bằng để xác định năng lượng của từng khu vực:
Khu vực phía nam (Ly/Lửa) quản về danh tiếng và uy tín. Khu vực phía bắc (Khảm/Nước) quản về sự nghiệp. Khu vực phía đông (Trấn/Sấm) quản về gia đình và sức khỏe. Khu vực phía tây (Đoài/Hồ) quản về con cái và sáng tạo. Khu vực đông nam quản về tài lộc. Khu vực tây nam quản về các mối quan hệ. Khu vực đông bắc quản về tri thức. Khu vực tây bắc quản về người giúp đỡ và du lịch.
Mỗi khu vực có thể được tăng cường bằng cách thêm các yếu tố tương ứng với quẻ của nó — ví dụ như nước ở phía bắc, nến ở phía nam, cây xanh ở phía đông.
Vượt Ra Ngoài Phong Thủy
Ảnh hưởng của bát quái vượt xa phong thủy. Nó là nền tảng của Kinh Dịch (易经, Yìjīng), nơi các cặp quẻ hợp thành 64 quẻ Kinh được dùng để bói toán. Nó xuất hiện trong... (bài viết còn tiếp tục)